Thánh Lễ tại Ostia Lido (15/2): Trở nên sứ giả hoà bình

Vatican News

Bài giảng của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Thật là niềm vui lớn đối với tôi khi được ở đây và cùng sống với cộng đoàn anh chị em cử chỉ làm nên tên gọi của “Chúa nhật”. Đây là “ngày của Chúa”, bởi vì Đức Giêsu Phục Sinh đến giữa chúng ta, lắng nghe và nói với chúng ta, nuôi dưỡng và sai chúng ta đi. Như thế, trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu loan báo cho chúng ta “luật mới” của Người: không chỉ là một giáo huấn, nhưng còn là sức mạnh để thực thi giáo huấn ấy. Đó là ân sủng của Chúa Thánh Thần, Đấng khắc ghi trong trái tim chúng ta cách không thể xóa nhòa và kiện toàn các điều răn của giao ước cũ (x. Mt 5,17-37).

Qua Mười Điều Răn, sau khi hành trình ra khỏi Ai Cập, Thiên Chúa đã thiết lập giao ước với dân Người, trao ban một dự án cuộc sống và một con đường cứu độ. Vì thế, “Mười Lời” được đặt và được hiểu trong hành trình giải phóng, nhờ đó một tập hợp những bộ tộc chia rẽ và bị áp bức trở thành một dân tộc hiệp nhất và tự do. Trong suốt cuộc hành trình dài qua sa mạc, các điều răn ấy xuất hiện như ánh sáng chỉ đường; và việc tuân giữ chúng được hiểu và hoàn tất không phải như sự chu toàn hình thức các quy định, nhưng như một hành vi yêu mến, một sự đáp trả với lòng biết ơn và tín thác đối với Chúa của giao ước. Như vậy, luật mà Thiên Chúa ban cho dân Người không đối nghịch với tự do, nhưng trái lại là điều kiện để tự do trổ sinh hoa trái.

Vì thế, Bài đọc I, trích sách Huấn Ca (x. 15,16-21), và Thánh vịnh 118 trong phần đáp ca, mời gọi chúng ta nhìn các điều răn của Chúa không phải như một lề luật áp bức, nhưng như đường lối giáo dục của Người dành cho nhân loại đang tìm kiếm sự viên mãn của sự sống và tự do.

Về điểm này, ở phần mở đầu Hiến chế mục vụ Gaudium et spes, chúng ta gặp một trong những diễn đạt đẹp nhất của Công đồng Vaticanô II, nơi gần như có thể cảm nhận nhịp đập của trái tim Thiên Chúa qua trái tim của Giáo Hội. Công đồng nói: “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và của tất cả những ai đau khổ, cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Đức Kitô; và không có gì thật sự là của con người mà lại không vang dội trong lòng họ”.

Lời ngôn sứ cứu độ này tuôn trào cách dư đầy trong lời rao giảng của Chúa Giêsu, bắt đầu bên bờ hồ Galilê với việc công bố các Mối Phúc (x. Mt 5,1-12) và tiếp tục bằng việc chỉ ra ý nghĩa chân thực và trọn vẹn của luật Thiên Chúa. Chúa nói: “Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Chớ giết người ; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: ai giận anh em mình thì đáng bị đưa ra tòa. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng; Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt” (Mt 5,21-22). Như thế, Người chỉ ra con đường dẫn đến sự viên mãn của con người: lòng trung thành với Thiên Chúa đặt nền trên sự tôn trọng và chăm sóc người khác trong tính thánh thiêng bất khả xâm phạm của họ, điều phải được vun trồng trước hết trong tâm hồn, còn trước cả hành động và lời nói. Chính ở đó nảy sinh những tình cảm cao quý nhất, nhưng cũng cả những xúc phạm đau đớn nhất: những khép kín, ghen tị, đố kỵ. Vì vậy, ai nghĩ xấu về anh em mình, nuôi dưỡng những tình cảm tiêu cực đối với họ, thì trong nội tâm, như đã giết họ rồi. Không phải ngẫu nhiên mà thánh Gioan khẳng định: “Ai ghét anh em mình, ấy là kẻ sát nhân” (1 Ga 3,15).

Những lời ấy thật đúng biết bao! Và khi cả chúng ta cũng rơi vào việc xét đoán và khinh miệt người khác, chúng ta hãy nhớ rằng sự dữ chúng ta thấy trong thế giới có gốc rễ chính ở nơi ấy, nơi trái tim trở nên lạnh lùng, cứng cỏi và nghèo lòng thương xót.

Người ta cũng cảm nhận điều này tại đây, ở Ostia, nơi – đáng buồn thay – bạo lực vẫn tồn tại và gây thương tích, đôi khi bén rễ nơi giới trẻ và thanh thiếu niên, có thể bị nuôi dưỡng bởi việc sử dụng các chất kích thích; hoặc do các tổ chức tội phạm lợi dụng con người, lôi kéo họ vào các hành vi phạm pháp và theo đuổi những lợi ích bất công bằng những phương thế trái luật và vô luân.

Trước những hiện tượng ấy, tôi mời gọi tất cả anh chị em, như một cộng đoàn giáo xứ, hiệp cùng các thực tại tốt đẹp khác đang hoạt động trong khu vực này, hãy tiếp tục quảng đại và can đảm gieo rắc hạt giống tốt lành của Tin Mừng trên các con đường và trong các mái nhà của anh chị em. Đừng cam chịu trước nền văn hóa của áp bức và bất công. Trái lại, hãy lan tỏa sự tôn trọng và hòa hợp, bắt đầu bằng việc giải trừ bạo lực trong ngôn ngữ, rồi đầu tư năng lực và nguồn lực cho việc giáo dục, đặc biệt là cho thiếu niên và người trẻ. Vâng, ước gì tại giáo xứ, họ có thể học được sự liêm chính, lòng hiếu khách, tình yêu vượt qua mọi biên giới; học giúp đỡ không chỉ những người đáp lại mình và chào hỏi không chỉ những ai chào mình, nhưng đến với mọi người cách nhưng không và tự do; học sự nhất quán giữa đức tin và đời sống, như Chúa Giêsu dạy khi nói: “Nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình.” (Mt 5,23-24).

Anh chị em rất thân mến, ước gì đây là mục tiêu của những nỗ lực và hoạt động của anh chị em, vì lợi ích của người gần cũng như người xa, để cả những ai đang là nô lệ cho sự dữ cũng có thể gặp được, qua anh chị em, Thiên Chúa của tình yêu, Đấng duy nhất giải thoát tâm hồn và làm cho con người thực sự hạnh phúc.

Cách đây một trăm mười năm, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XV đã muốn giáo xứ này được mang tước hiệu Đức Maria Nữ Vương Hòa Bình. Ngài đã làm điều đó giữa lúc Thế chiến thứ nhất đang diễn ra, và nghĩ đến cộng đoàn của anh chị em như một tia sáng trên bầu trời u ám của chiến tranh. Trải qua thời gian, đáng tiếc thay, nhiều đám mây vẫn còn che phủ thế giới, với sự lan rộng của những não trạng trái ngược với Tin Mừng, tôn vinh quyền lực của kẻ mạnh, khuyến khích sự hung hăng và nuôi dưỡng cám dỗ chiến thắng bằng mọi giá, điếc trước tiếng kêu của những người đau khổ và những ai không được bảo vệ.

Chúng ta hãy chống lại sự trượt dốc ấy bằng sức mạnh giải giới của sự hiền lành, tiếp tục cầu xin hòa bình, và đón nhận cũng như vun trồng hồng ân ấy với lòng kiên trì và khiêm tốn. Thánh Augustinô dạy rằng: “Sở hữu hòa bình không khó… Nếu chúng ta muốn có, hòa bình ở đó, trong tầm tay, và chúng ta có thể nắm lấy mà không phải vất vả gì”. Và điều này là vì bình an của chúng ta chính là Đức Kitô, Đấng được đạt tới khi chúng ta để cho mình được Người chinh phục và biến đổi, mở lòng cho Người, và nhờ ân sủng của Người, mở lòng ra với những người mà chính Người đặt trên đường chúng ta.

Anh chị em, hãy làm điều đó mỗi ngày. Hãy làm cùng nhau, như một cộng đoàn, với sự trợ giúp của Đức Maria, Nữ Vương Hòa Bình. Xin Mẹ, Mẹ Thiên Chúa và là Mẹ chúng ta, luôn gìn giữ và bảo vệ chúng ta. Amen.